جمعه ، 28 خرداد 1400

بررسی مسیر شمال افغانستان و دیگر مسیرهای جایگزین ترکمنستان

مسیر جایگزین ترکمنستان برای دستیابی به آسیای میانه، مدت‌هاست که به یکی از مهمترین دغدغه‌های شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی کشور به ویژه خراسان رضوی تبدیل شده است. بارها از ...

آئین نامه کنسرسیوم های لجستیک یکپارچه در حال بررسی است

یازدهمین جلسه هیئت مدیره انجمن صنفی شرکت های حم لونقل بین المللی استان خراسان رضوی روز گذشته به تاریخ 23 خرداد ماه 1400 با حضور تمام اعضای هیئت مدیره و یکی از بازرسین برگزار شد .به گزارش روابط عم...

چرا استفاده از کشتی‌های رو-رو برای حمل کالا به آسیای میانه رونق نگرفت؟

سال‌هاست که فعالان حوزه حمل‌ونقل بین‌المللی و ترانزیت به ویژه در استان خراسان رضوی از وضعیت نامطلوب مرز ترکمنستان و سنگ‌اندازی‌های این کشور در تردد کامیون‌های ایرانی...

با پیگیری های انجمن کمیته ترانزیت استانداری برگزار شد

دهمین جلسه هیئت مدیره انجمن صنفی شرکت های حمل ونقل بین المللی استان خراسان رضوی روز گذشته به تاریخ 18 خرداد ماه 1400 با حضور تمام اعضا و بازرسین در محل انجمن برگزار شد .به گزارش روابط عمومی انجمن...

سه تصمیم مهم برای شرکت‌های زیان‌دیده در حادثه اسلام قلعه

در کمیته توسعه ترانزیت استانداری خراسان رضوی مقرر شد؛کمیته توسعه ترانزیت استانداری خراسان رضوی که در سال 1397، به پیشنهاد انجمن صنفی حمل‌ونقل بین‌المللی این استان تشکیل شده بود، با شیوع...

بررسی مسیر شمال افغانستان و دیگر مسیرهای جایگزین ترکمنستان آئین نامه کنسرسیوم های لجستیک یکپارچه در حال بررسی است چرا استفاده از کشتی‌های رو-رو برای حمل کالا به آسیای میانه رونق نگرفت؟ با پیگیری های انجمن کمیته ترانزیت استانداری برگزار شد سه تصمیم مهم برای شرکت‌های زیان‌دیده در حادثه اسلام قلعه

ضرورت چرخش به سوی گفتمان اقتصادی

نویسنده : 1399/10/20


مهدی جباریان
استراتژیست و تحلیلگر سیاست‌گذاری بازرگانی
در بحبوحه جنگ سرد و در دو دوران متوالی شاهد دو رویکرد کاملا متفاوت شوروی سابق و چین در برابر ایالات‌متحده آمریکا بودیم. شوروی با تن دادن به مسابقه تسلیحاتی فضایی شروع به هزینه‌های گسترده در این حوزه کرد. این طرح در کنار ناکارآمدی سیستم اقتصادی کمونیسم مزید بر علت شده و باعث شد تا نهایتا در دهه ۸۰ اقتصاد بلوک شرق با شکافی بزرگ روبه‌رو شود. قحطی به حدی رسید که حتی برای مدت‌ها در کشوری مانند لهستان، گوشت تبدیل به یک کالای لوکس و کمیاب شد و در آلمان شرقی برای به دست آوردن یک حوله حمام معمولی فرد باید مدت‌ها انتظار می‌کشید.
نتیجه این شد که در اواخر دوران شوروی از ۱۸ جمهوری، ۱۵ جمهوری در وضعیت ضررده قرار گرفته و در آخر هم در عمل گفتمان اقتصادی ایدئولوژیک‌محور به شکست انجامید. اما چین رویکرد دیگری اتخاذ کرد. پس از شکست طرح جهش بزرگ توسط مائو که به قحطی گسترده و مرگ میلیون‌ها نفر انجامید، دنگ شیائو پینگ با دیدگاه باز کردن اقتصاد و استفاده از مزیت رقابتی این منطقه با تکیه بر نیروی کار ارزان و همچنین عدم‌رویارویی با غرب که همچنان هم پابرجاست، توانست دنیای‌ اقتصادی چین را زیر و رو کند. به‌طوری که این کشور که برای مدت‌های مدید درگیر فقر بود، از این دام رهایی یافته و سرنوشت دیگری پیدا کرد. آن‌طور که گمان می‌رود تا سال‌های نه چندان دور این کشور در جایگاه نخست اقتصادی جهان قرار گیرد که البته پیرامون آن بحث وجود دارد. اما در هر صورت تغییر سیاست‌ها و عوض کردن گفتمان از ایدئولوژی به اقتصاد باعث شد چین که در مسیر شوروی قرار گرفته بود، امروز چهره دیگری از خود نشان دهد. با اینکه نباید اثر پرواز غازها بر رهبری ژاپن را در منطقه آسیای شرقی نادیده گرفت (تمثیلی برای شیوه مدیریت انعطاف‌پذیر) اما در واقع این نقطه چرخش کلیدی در گفتمان بود که آینده را در این مرزها رقم زد. این در حالی است که ادامه دیدگاه‌های اولیه احتمالا می‌توانست شکل دیگری به تاریخ دهد. در حال حاضر نیز چین با اینکه در توانمندی بسیار بالاتری از نظر اقتصادی قرار دارد، همچنان از رویارویی اجتناب می‌کند؛ چراکه متفکران و تصمیم‌گیران این کشور از دام هزینه‌زایی برای شکست دادن اقتصاد یک کشور در جهان رقابتی امروز آگاهند.

و اما درس این دو رویکرد چیست؟
به‌طور قطع باید گفت که مسیر امروزی اقتصاد کشور در دوران پس از کرونا در صورت عدم‌تغییرات جدی در دیدگاه‌ها، مسیر روشنی نخواهد بود. چرخه باطل اقتصادی ایجاد شده در اثر اپیدمی کرونا و تحریم‌ها باعث شده تا روند اقتصاد کند شود و این رکود نیز همواره با تورم همراه بوده است. با توجه به استراتژی‌های مذاکراتی رئیس‌جمهورهای پیشین دموکرات در آمریکا بر اساس فرآیندهای طولانی‌مدت مذاکره و کش و قوس‌های زیاد، برداشتن تحریم‌ها و بازگشت به برجام در کوتاه‌مدت هم میسر به نظر نمی‌رسد. البته باید اعتراف کرد که چرخش از گفتمان ایدئولوژیک به گفتمان اقتصادی به هیچ عنوان مسیر آسانی نخواهد بود. این راه نیازمند دقت و آسیب‌شناسی در مراحل گوناگون و اجماع‌سازی است. همچنین باید توجه داشت که تغییر جهت اقتصاد بدون تغییرات کلی در جهت‌گیری دیپلماسی میسر نمی‌شود. اما این را نباید به‌عنوان یک انتخاب، بلکه باید به‌عنوان یک ضرورت در نظر گرفت. ضرورتی که در صورت عدم‌توجه به آن، شانس رونق برای حوزه‌های مختلف اقتصادی پایین می‌آید

منبع: روزنامه دنیای اقتصاد 20 دی ماه 99